ΗΤΑΝ ΜΙΚΡΑ ΠΑΙΔΙΑ

Κι έπειτα απλώθηκε σιωπή,
πέπλο πυκνό στον νου.
Ενοχή.

Κρυφές οι αλήθειες,
θαμμένες απορίες
ύπουλα παιχνίδια.

Πόνος βουβός αντί χορός
στήθηκε σε άγουρη ψυχή.
Κουβάρι η επιθυμία με τον φόβο
σε παραμύθι που δεν είναι παιδικό.
Ντροπή και η χαρά.

Άγονα παιδιά
κλεμμένης αθωότητας,
βαριά κατάρα το προικιό.
Λάδι που άπλωσε στ' απόκρυφα
χέρι στυγνό.

-Πώς να θυμηθείς; πώς να ξεχάσεις;
Σ΄ αυτό το βρώμικο μαντρί
ήσουν το φως κι η ελπίδα μαζί.
- Δεν φταις εσύ, τ' ακούς;

Λευτέρωσε την ψυχή
συγχώρεσε το μικρό παιδί.

__________________

Ελένη Βαφειάδου

ΤΙ ΜΑΣ ΧΩΡΙΖΕΙ ΤΙ ΜΑΣ ΕΝΩΝΕΙ

Την μικρότητα σε σύμπαν απέραντο
της ύπαρξης
αν αναλογιστώ,
τίποτε δεν με χωρίζει
από τον πιο ταπεινό,
την διδαχή του αναζητώ.
Να τον αγκαλιάσω ίσως μπορώ.

Ασήμαντα τα αποχτήματα
μπρος στη γνώση της ζωής,
βάρος περιττό γίνονται,
τείχος μοναξιάς ανάμεσά μας
σαν πλησιάζουμε
να δώσουμε τα χέρια.

Δύναμη αγάπης
η αγάπη του εαυτού.
Πολύτιμη η συνειδητότητα
του διαφορετικού,
δρόμους νόησης φωτίζει
στην ουσία του υπαρκτού...

Μπορούμε να φανταστούμε την ανθρωπότητα χωρίς ιδιοκτησία;

Τον άνθρωπο ελεύθερο από αποκτήματα; 

Τον εαυτό μας χωρίς τίποτε την στιγμή μιας φυσικής καταστροφής ή απειλής που μας κάνει να χάσουμε τα πάντα εκτός από την ζωή μας; 

Υπάρχει μια ελευθερία σε αυτή την σκέψη, μια ισότητα απέναντι στον Άλλο που υπό άλλες συνθήκες θα νιώθαμε να μας χωρίζει μια άβυσσος. 

Αυτή η άβυσσος μπορεί να δημιουργηθεί ή να γεφυρωθεί σε μια μόνο στιγμή.

Έχει ήδη συμβεί σε διαφορετικούς τόπους και χρόνους, ίσως κάποτε να μας έχει περάσει από το νου η πιθανότητα να μας συμβεί.

Πόσο είμαστε ικανοί να επιβιώσουμε;

Ποιές από τις ικανότητες που έχουμε αναπτύξει στον σύγχρονο κόσμο θα μας φανεί χρήσιμη; 

και ποιά τεχνολογική εξέλιξη που μέχρι τώρα κάλυπτε την ασφάλεια, και την συνεχή κάλυψη όλων των αναγκών μας θα είναι διαθέσιμη;

Ίσως καμιά.

 Ίσως συνειδητοποιήσουμε πως έχουμε ανάγκη μόνο τον Άλλο, εκείνον με τον οποίο δεν έχουμε μάθει να συνεργαζόμαστε, που προστατεύαμε μέχρι τώρα ενάντιά του τα αποκτήματά μας, που ενισχύαμε και κανακεύαμε το Υπερεγώ μας απέναντί του, εκείνον, τον πιο ταπεινό, που ήδη ήταν ελεύθερος από τις κατασκευασμένες ανάγκες μας και ζούσε χωρίς τους κατασκευασμένους φόβους μας.

Και χωρίς εξουσία;
Μπορούμε να φανταστούμε τις ανθρώπινες σχέσεις χωρίς εξουσία;
Ο εγωισμός και η αχαλίνωτη αγάπη των ανθρώπων για εξουσία, τους οδηγεί να προσπαθούν να χειραγωγούν τις μάζες, να τους υποδεικνύουν τι να σκεφτούν. Έτσι κατευθύνουν την ανθρώπινη συνείδηση στο όνομα της ευμάρειας, της θρησκείας, της πολιτικής ή κάποιας "μεγάλης ιδέας" σε οτιδήποτε εξυπηρετεί την διαιώνιση αυτής της εξουσίας. 

Εργαλεία τους η άδικη δικαιοσύνη, τα μέσα μαζικής επικοινωνίας, η διαφήμιση, ο καταναλωτισμός, η πολιτική του διαίρει και βασίλευε, η βιομηχανία της διασκέδασης, η βία. Μέσω αυτών, ενθαρρύνουν στην κοινωνία όλες τις κατά Δάντε αμαρτίες των ανθρώπων που εμποδίζουν την εξέλιξη τους προς την πνευματική και θεική τους φύση:
του εγωισμού, του φθόνου, της οργής, της οκνηρίας, της φιλαργυρίας, της λαιμαργίας και της λαγνείας.

Η γνώση και η νόηση είναι τα μόνα όπλα του ανθρώπου για να αντισταθεί στις σκοτεινές, κακόβουλες επιβολές και να εξελίξει τον εαυτό του προς μια επιλογή Ανθρωπισμού. Σε αυτήν την επιλογή το διαφορετικό στην οπτική, στην πράξη και στην ουσία της ζωής είναι τόσο επιθυμητό, όσο και απαραίτητο για την διαιώνιση της ζωής στον πλανήτη.

Και η τέχνη, από τότε που υπάρχει η ιστορική μνήμη, το μόνο αληθινό μέσο για να διαδώσει και να διασώσει, για να επικοινωνήσει και να συνδεθεί, για να ενώσει και να ενωθεί.

______________________________________________

Ελένη Βαφειάδου


Σκέψεις που παρουσιάστηκαν στα πλαίσια της 5ης εκδήλωσης της ομάδας Νόηση και Πράξη, της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών, με θέμα "Ο Άλλος Άνθρωπος, η απόσταση που δεν υπάρχει", στις 28/5/2017, στην αίθουσα εκδηλώσεων των εκδόσεων " Όστρια".

Το ποίημα στην έναρξη της ομιλίας είναι απόσπασμα του ποιήματος της Ελένης Βαφειάδου, με τίτλο "ΝΟΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ", αφιερωμένο στην ομότιτλη ομάδα.

ΨΗΛΑΦΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Μικρές στιγμές πραγματικότητας

συνθέτουν την γραμμή της ζωής,

άλλοτε επιμελώς κρύβεται στην πειθώ του φόβου

κι άλλοτε αγέρωχα ανεμίζει στα αστέρια 
να δει τον κόσμο από ψηλά.

Γράφουν την ιστορία της οι δράσεις

μα κι οι αντιδράσεις,

με ίχνη ανεξίτηλα.

Δίχως θωράκιση η φύση

που δεν γλύκανε με αγάπη
λαίμαργα καταπίνει
τα φαρμάκια μα δε χορταίνει.

Άπληστη γι' αγάπη, 
διψασμένη η καρδιά

βιάζεται να πληρώσει τα παράφορα κενά,

ξεχνώντας πως

ό, τι μικρό κι ασήμαντο φαντάζει

κλειδί μπορεί να είναι,

για τον κόσμο της ομορφιάς,

στην χωρίς μύθους πια, 

ξεγυμνωμένη ασχήμια.

Κι είναι η ματιά η διαφορετική

ενός αντικατοπτρισμού

που θα μου ψιθυρίσει απαλά

το θρόισμα των φύλλων ενός δέντρου

τα χείλη της αθώας ερώτησης ενός παιδιού,

της ποίησης την ανάλαφρη πνοή

τί στα αλήθεια είναι πραγματικό.

____________________________

Ελένη Βαφειάδου

ΜΕΤΑ ΤΗ ΦΩΤΙΑ

Παρατείνω την αναμονή.
Αφήνω περιπλανώμενη τη φαντασία
να εξερευνά τ' άγνωστα μυστικά.

Τα φύλλα του κέδρου
έχουν το δικό τους μύθο
Τον αφουγκράζομαι μαγεμένη.

Μιλούν για ένα γερό άνθρωπο
που ονειρεύτηκε την απάτητη πλαγιά.
Σε αυτή θέλει μόνο πια ν' αναπνέει.

Αφήνω πίσω τις στάχτες.
Ξέρω πως μόλις η βροχή
ποτίσει τη διψασμένη γη
η άνοιξη θα ξανάρθει.
Κι όσο ακολουθώ το πέταγμα των πελαργών,
βρίσκω το δρόμο για να τη σώσω.

_____________________________

Ελένη Βαφειάδου

Από τη συλλογή "το τυφλό κορίτσι και άλλα ποιήματα", 2018 αυτοέκδοση.

ΛΗΜΝΙΑ ΓΗ

Υπάρχει ένα νησί που μιλάει
στην καρδιά μου και την γαληνεύει
κι όταν φυσάει ξυπνάει τα όνειρα
καθώς θροίζει τα χρυσοκίτρινα στάχυα.
Βρέχεται από την ίδια  εκείνη θάλασσα
που γέννησε τους πανάρχαιους μύθους
και ψάλλει το τραγούδι της ζωής μου.
Ένας μύθος την ενώνει με τους θεούς
του Ιάσονα του ταξιδευτή
και την σκορπίζει στα Καβείρια μυστήρια
στα άδυτα περιμένοντας εννιά μέρες
το νέο φως από το ιερό νησί
να φέρει στην Λήμνια γη
που γιάτρεψε τον Φιλοκτήτη.




*Λήμνια Γη: Υλικό εξόρυξης στην Λήμνο με θεραπευτικές ιδιότητες, γνωστό από την αρχαιότητα που λέγεται πως θεράπευσε μεταξύ άλλων και τον Φιλοκτήτη. 

ΤΑ ΟΝΕΙΡΑ

Θα σου χαρίσω ένα χαμόγελο
να φωτίσει τις σκιές της θλίψης
ήχο βιολιού
γλυκά να σε μαγέψει.

Στης προσδοκίας τις γρίλιες
η ευχή μου ας τρυπώσει,
καλημέρα να πει στη ζωή
κι αυτή 
να φτερουγίσει.

Θα σου διαλέξω ηλιαχτίδα
να σου ξυπνήσει την χαρά
κι αν με φως γνώσης 
με συγνώμη σκύψεις στην καρδιά, 
γιατριάς λουλούδι να φυτρώσει.

Μόνο τα όνειρά μου 
δεν θα σου χαρίσω.
Ξεχνώντας τα τσαλακωμένα
τα ξένα και τα προδωμένα, 
ίσως μαζί μια νύχτα 
να ονειρευτούμε.

________________________________

Ελένη Βαφειάδου
από την ποιητική συλλογή το τυφλό κορίτσι και άλλα ποιήματα

ΓΙΑ ΤΟΥΣ "ΠΟΙΗΤΕΣ"

Κι αν με ναρκισσισμό ενίοτε

οι ποιητές εκθέτουν 

τον οίστρο της ψυχής τους, 

ταξίδια του νου χαράζουν μακρινά 

για τους γιους του Οδυσσέα. 

Κι αν το χλωμό το φύλλο 

στροβιλίζεται χορευτικά 

στο χάδι του αέρα, 

Μόνοι αυτοί μπορούν 

να αναδείξουν την ομορφιά του.

Χίμαιρα η ζωή τους μοναχική, 

μα τι θα ήταν ο κόσμος 

των παιδιών μας 

Χωρίς την ποίηση τους; 

Μόνοι αυτοί 

σαν συνομιλούν με τις μούσες 

μια γέρικη καρδιά μπορούν 

να κάνουν να σκιρτήσει.

Κι οι έρωτές τους 

τροφή της αιωνιότητας 

Σαν ο λόγος τους

την ουσία
της ζωής έχει αγγίξει.

__________________

Ελένη Βαφειάδου

Πίνακας: Modigliani, Portrait of a poet, 1915


To ποίημα αυτό γράφτηκε με αφορμή το ποίημα "ΠΟΙΗΤΕΣ" του Γιάννη Ρίτσου αφιερωμένο στον Κώστα Καρυωτάκη ("Τρακτέρ" 1930-1934):

Ω, δε χωρεί καμία αμφισβήτηση, ποιητές

είμαστ' εμείς με κυματίζουσα την κόμη
-- έμβλημ' αρχαίο καλλιτεχνών -- και χτυπητές
μάθαμε φράσεις ν' αραδιάζουμε κι ακόμη

μια ευαισθησία μας συνοδεύει υστερική,
που μας πικραίνει ένα χλωμό, σβησμένο φύλλο,
μακριά ένα σύννεφο μαβί. Χιμαιρική
τη ζωή μας λέμε και δεν έχουμ' ένα φίλο.

Μένουμε πάντα σιωπηλοί και μοναχοί,
όμως περήφανα στα βάθη μας κρατούμε
το μυστικό μας θησαυρό, κι όταν ηχεί
η βραδινή καμπάνα ανήσυχα σκιρτούμε.

Θεωρούμε ανίδεους, ανάξιους κι ευτελείς
γύρω μας όλους, κι απαξιούμε μια ματιά μας
σ' αυτούς να ρίξουμε, κι η νέα ξανά σελίς
το θρήνο δέχεται του ανούσιου έρωτά μας.

Αναμασάμε κάθε μέρα τα παλιά
χιλιειπωμένα αισθήματά μας· εξηγούμε
το τάλαντό μας: «κελαηδούμε σαν πουλιά»·
την ασχολία μας τόσ'ωραία δικαιολογούμε.

Για μας ο κόσμος όλος μόνο είμαστ' εμείς,
και τυλιγόμαστε, μανδύα μας, ένα τοίχο.
Μ' έπαρση εκφράζουμε τα πάθη της στιγμής
σ' έναν -- με δίχως χασμωδίες -- μουσικό στίχο.

Γύρω μας κι άλλοι κι αν πονούν κι αν δυστυχούν,
κι αν τους λυγίζει, αν τους φλογίζει η αδικία --
ω, τέτοια θέματα πεζά ν' ανησυχούν
τους αστρικούς μας στοχασμούς, είναι βλακεία.